محمد اعظم خان ناظم جهان
42
قرابادين اعظم ( فارسى )
و يك حب هر روز افزايند تا بهفت حب رسد هفت حب مىخورده باشند و در بياض حكيم عليم صاحب نوشته كه زردچوب را پوست خراشيده كوفته بيخته در هشت چندان آب برگ آك حل كنند هرگاه قابل بستن حبوب گردد به قدر نخود حب بسته از چهار حب شروع كرده هر روز يك يك حب افزوده به هشت حب رساند بعده هر روزه هشت حب با عرق مكوه خورده باشد بسيار مجربست حب مسهل كه جهت مستسقيان معمولست و در استسقاى زقى بعد استحكام مرض اخراج مائيت كند صفت آن تربد سفيد پنج درم ايارج فيقرا سكبينج هر كدام چهار درم غاريقون ايرسا هر كدام سه درم نمك سياه دو درم لك ريوند چينى بيخ اذخر فقاح اذخر سليخه هر كدام يك نيم درم فرفيون يك درم همه را كوفته بيخته به آب باديان حبها سازند شربتى دو درم با شكر و آب گرم و اگر يك نيم درم از آن با شير شتر بدهند فائدهء عجيب كند حب صبر براى صلابت طحال معمول صفت آن ايلوه سهاگهء بريان هر دو برابر با قند سياه حبها سازند به قدر نخود و دو حب وقت خواب بخورند و از ترشى و اغذيهء نفاخه پرهيز نمايد و اگر بر هر دو اجزاى مذكوره فلفل سياه و حلتيت اضافه كرده هر چهار مساوى بگيرند و در آب گهيكوار كهرل نموده حب به قدر فلفل بسته دو حب صبح و دو شام بخورند براى صلابت طحال و درد مفاصل معمولست حب اشخار جهت صلابت طحال مستعمل صفت آن پوست هليلهء زرد زنجبيل شيطرج اشخار سفيد تنكار بريان زيرهء سفيد نمك سنگشورهء قلمى بابرنگ زيرهء سياه برابر كوفته بيخته بقند سياه كهنه سه ساله دو چند سرشته حبها خرد بندند و از دو ماشه تا چهار ماشه به آب گرم بدهند حب طحال كه مكرر به عمل آمده صفت آن شورهء قلمى سهاگهء بريان شب يمانى بريان نمك سونچر نمك سينده پوست هليلهء زرد آنبه هلدى اجواين هر يك يك دام كوفته بيخته سه دفعه در شيرهء ليمو و سه دفعه در شيرهء ادرك كهرل كرده حب به قدر كناردشتى بندند و يك صبح و يك شام بخورند نوع ديگر از مجربات والد مرحوم صفت آن كف دريا خردل نوشادر شورهء قلمى كتكى گندهك مرچ سياه سهاگهء بريان مساوى كوفته در آب گهيكوار خوب كهرل كرده به قدر كناردشتى حبها سازند و يك حب نهار خورده باشند حب كبر كه اوجاع بارد سپرز را مجربست صفت آن پوست بيخ كبر ريوند چينى هر كدام يك جز صبر مرجان سوخته تخم كرفس غاريقون سفيد نمك سياه هر كدام نيم جز كوفته بيخته حبها ساخته يك درم تا يك مثقال بماء الاصول بدهند و تضميد به شحم حنظل و بورهء ارمنى و عسل سودمندست حب مرواريد براى اسهال صفراوى معمول حكيم منصور عليصاحب صفت آن مرواريد ناسفته و اگر نباشد صدف آن شش ماشه بسد چار توله در گلاب خواه عرق كيوره نيم سير سوده حبوب به قدر ماش بندند يك حب به آب و اگر طفل باشد بشير مادر بدهند حب ياقوت براى اسهال معدى و غيره كه با تشنگى شديد باشد معمولست و درين باب بس نفيس و تقويت معده و قلب كند صفت آن ياقوت سرخ مرواريد زهرمهره كهربا لعل بدخشان يشب سفيد كافور هر يك يك درم صمغ عربى طباشير پوست خشخاش گل گاو زبان هر واحد يك مثقال صندل سفيد گل ارمنى هر كدام يك نيم مثقال زعفران يك دانگ كوفته بيخته بلعاب بهدانه به قدر مونگ حبها سازند حب بقراط در اسهال صفراوى و حميات محرقه معمول صفت آن كافور نيم ماشه طباشير صندل سفيد نشاسته صمغ عربى هر يك يك ماشه مثل نخود حبها بسته با اشربهء مناسبه دهند و گاهى زهرمهره يكماشه مىافزايند حب بو على سينا كه جهت اسهال كبدى و غيره و سحج و زحير صادق مجرب صفت آن مازو كزمازج هر يك دو مثقال افيون يك مثقال صمغ عربى پاؤ مثقال كوفته بيخته برابر فلفل حبها بندند طفل را يك حب و جوان را تا سه چهار حب